English version
10 października 2023 r. w Delegaturze Instytutu Pamięci Narodowej w Bydgoszczy odbyła się promocja książki „Czołgi pod Lenino! 5 Korpus Zmechanizowany w walce 12-18 października 1943 r. Studium zastosowania broni pancernej”.
Książka jest drobiazgowym studium taktyczno-operacyjnych działań bojowych 5. Korpusu Zmechanizowanego w tej jednej bitwie. Zawiera szczegółowe dane na temat liczebności wojsk, ich zaopatrzenia w materiały pędne i amunicję oraz obsadę personalną. Ujęte zostały w szerszym kontekście operacji orszańskiej Armii Czerwonej, bo tym w istocie była bitwa pod Lenino: operacją mającą na celu zdobycie Orszy na Białorusi i dalsze uderzenie w kierunku Mińska.
Istotnym wątkiem książki jest współdziałanie oddziałów 1. Dywizji Piechoty z 5. Korpusem Zmechanizowanym. Obie te wielkie jednostki biły się na tym samym polu, razem zdobywały te same wsie i razem ponosiły starty. Dotychczas w polskiej historiografii wzmianki o uczestnictwie 5. Korpusu w bitwie były lakoniczne, pomimo dokumentów i relacji pozwalających ocenić skalę zaangażowania sowieckich jednostek pancernych.
Praca powstała w oparciu o szeroką kwerendę w Centralnym Archiwum Wojskowym, Archiwum Akt Nowych, archiwach rosyjskich i niemieckich. W książce cytowane są wcześniej niepublikowane, unikatowe relacje polskich żołnierzy, niekiedy bardzo krwawe, ale znakomicie obrazujące dramaturgię tych walk.