Instytut Pamięci Narodowej - Bydgoszcz

https://bydgoszcz.ipn.gov.pl/byd/aktualnosci/215940,Relacja-z-obchodow-44-rocznicy-Kryzysu-Bydgoskiego.html
28.02.2026, 16:36

Relacja z obchodów 44. rocznicy Kryzysu Bydgoskiego

W Delegaturze IPN w Bydgoszczy odbyły się obchody 44. rocznicy wydarzeń, które przeszły do historii jako Kryzys Bydgoski. W spotkaniu wzięli udział zarówno uczestnicy pamiętnych wydarzeń sprzed 44 lat, jak i młodzież, która ma w przyszłości nieść dalej wartości wywalczone w tamtym czasie.

20.03.2025

„Mówimy o bydgoskim marcu, o kryzysie bydgoskim, ale tak naprawdę był to marzec Polski, bo cały kraj stanął w obronie pobitych działaczy i rolników” – te słowa prof. Wojciecha Polaka, członka Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej, najlepiej oddają atmosferę tegorocznych obchodów. W murach Delegatury IPN w Bydgoszczy spotkały się dwa pokolenia: świadkowie historii, którzy w 1981 roku walczyli o wolną i samorządną Polskę, oraz młodzież – spadkobiercy i przyszli strażnicy ideałów wyniesionych z tamtych lat.

Podczas uroczystości dyrektor IPN w Gdańsku, dr Marek Szymaniak, zaznaczył:

„Bydgoski Marzec był jednym z najdonioślejszych wydarzeń we współczesnej historii Polski. To symbol skuteczności wyrażonej w solidarności. Jestem dumny z tego, że nasze zaproszenie przyjęła młodzież i uczestnicy tamtych wydarzeń – razem możemy czcić tę rocznicę i nieść dziedzictwo Solidarności dalej.”

Jednym z głównych punktów programu była debata oksfordzka. Uczniowie I Liceum Ogólnokształcącego im. Cypriana Kamila Norwida oraz III Liceum Ogólnokształcącego im. Adama Mickiewicza w Bydgoszczy zmierzyli się z pytaniem o to, na ile Kryzys Bydgoski z 19 marca 1981 roku można uznać za przełom w dziejach NSZZ „Solidarność”. Młodzież zaimponowała nie tylko wiedzą historyczną, lecz także umiejętnością rzeczowej argumentacji, co pozwala wierzyć, że pamięć o tamtych wydarzeniach na trwałe pozostanie w świadomości kolejnych pokoleń.

Nie zabrakło również premiery reportażu z udziałem Jana Rulewskiego, jednego z uczestników wydarzeń Bydgoskiego Marca ’81, oraz dr. Krzysztofa Osińskiego, historyka z IPN. Ich wspomnienia oraz analizy rzuciły światło na kulisy ówczesnych wydarzeń. Cennym uzupełnieniem był pokaz archiwalnych fotografii, które pozwoliły zebranym jeszcze mocniej wczuć się w atmosferę tamtego czasu.

Podczas spotkania kilkakrotnie podkreślano, jak ważne jest przekazywanie dziedzictwa Bydgoskiego Marca (czy też, jak mówi prof. Polak – „polskiego marca”) kolejnym pokoleniom Polaków. Wspólne refleksje i dialog między świadkami wydarzeń a młodzieżą dowodzą, że pamięć o wielkim zrywie wolnościowym 1981 roku nie gaśnie i nadal inspiruje do troski o solidarną i niepodległą Polskę.

Organizatorzy dziękują wszystkim przybyłym za współtworzenie tej niezwykłej uroczystości, a zwłaszcza tym, którzy podzielili się osobistymi wspomnieniami, przybliżając współczesnemu pokoleniu realia życia w czasach PRL.