• Youtube
  • Facebook
  • Szukaj
  • Menu

„Dzieci Szmalcówki” – poruszająca premiera filmu o niemieckim obozie przesiedleńczym w Toruniu

W Centrum Kulturalno-Kongresowym Jordanki w Toruniu miała miejsce uroczysta premiera filmu dokumentalnego „Dzieci Szmalcówki”, stworzonego przez Unisławskie Towarzystwo Historyczne oraz Instytut Filmowy UTH. Produkcja opowiada o losach polskich rodzin wysiedlonych do obozu w dawnej fabryce smalcu („Szmalcówce”) w latach 1940–1943. Film spotkał się z entuzjastycznym przyjęciem publiczności, co potwierdzają liczne, długie owacje na stojąco oraz głosy wzruszenia wśród widzów.

10.04.2025
  • „Dzieci Szmalcówki”
  • „Dzieci Szmalcówki”
  • „Dzieci Szmalcówki”
  • „Dzieci Szmalcówki”
  • „Dzieci Szmalcówki”
  • „Dzieci Szmalcówki”
  • „Dzieci Szmalcówki”
  • „Dzieci Szmalcówki”
  • „Dzieci Szmalcówki”
  • „Dzieci Szmalcówki”
  • „Dzieci Szmalcówki”
  • „Dzieci Szmalcówki”
  • „Dzieci Szmalcówki”
  • „Dzieci Szmalcówki”
  • „Dzieci Szmalcówki”
  • „Dzieci Szmalcówki”
  • „Dzieci Szmalcówki”
  • „Dzieci Szmalcówki”
  • „Dzieci Szmalcówki”
  • „Dzieci Szmalcówki”
  • „Dzieci Szmalcówki”
  • „Dzieci Szmalcówki”
  • „Dzieci Szmalcówki”
  • „Dzieci Szmalcówki”
  • „Dzieci Szmalcówki”
  • „Dzieci Szmalcówki”
  • „Dzieci Szmalcówki”
  • „Dzieci Szmalcówki”
  • „Dzieci Szmalcówki”
  • „Dzieci Szmalcówki”
  • „Dzieci Szmalcówki”
  • „Dzieci Szmalcówki”

Podczas premiery, która odbyła się 9 kwietnia 2025 r., widzowie mieli okazję bliżej poznać dramatyczne wydarzenia z okresu II wojny światowej, kiedy niemiecki okupant stworzył obóz przesiedleńczy w budynku dawnej fabryki smalcu przy ul. Wola Zamkowa w Toruniu. Jak przypominają twórcy filmu, przez „Szmalcówkę” przeszło ok. 10 tys. Polaków, a co najmniej 515 z nich zmarło na skutek panujących tam tragicznych warunków. Wśród ofiar znajdowało się aż 317 dzieci.

Zdaniem obecnych na pokazie przedstawicieli Delegatury Instytutu Pamięci Narodowej w Bydgoszczy, który był współproducentem filmu, „Dzieci Szmalcówki” wypełniają istotną lukę w świadomości społecznej na temat zbrodni niemieckich na ziemiach pomorskich. Scenariusz został oparty m.in. na ustaleniach zawartych w monografii dr. Tomasza Cerana pt. „Szmalcówka”. Historia niemieckiego obozu w Toruniu (1940–1943) na tle ideologii nazistowskiej, wydanej przez Oddział IPN w Gdańsku w 2011 r.

Duże wrażenie na zgromadzonych wywarła warstwa wizualna filmu i świadectwa rodzin wysiedlonych do obozu. Po premierze wiele osób dzieliło się emocjami, podkreślając wartość edukacyjną i historyczną projektu. Portal Kujawy-Pomorze.info zauważył, że publiczność nie kryła wzruszenia, a oklaski były wyjątkowo długie i gorące. Również według relacji „Nowości. Dziennika Toruńskiego” premiera była głęboko poruszająca, a widzowie docenili wnikliwe przedstawienie realiów okupacyjnych.

Nad stroną naukową filmu czuwał główny konsultant historyczny, dr Tomasz Ceran, natomiast dr Izabela Mazanowska (również pracownik Referatu Badań Historycznych Delegatury IPN w Bydgoszczy) wystąpiła w podwójnej roli – badaczki i aktorki. Jej zaangażowanie, podobnie jak wkład innych ekspertów z Unisławskiego Towarzystwa Historycznego, zaowocowało rzetelną, a jednocześnie przejmującą formą dokumentalną.

„Dzieci Szmalcówki” to kolejny przykład tego, jak dzięki współpracy historyków, pasjonatów i instytucji publicznych można przybliżyć szerszemu gronu odbiorców zapomniane rozdziały polskiej historii. Film daje świadectwo tragicznych losów osób wysiedlonych, przypominając, że ofiary niemieckiego terroru stanowili nie tylko żołnierze walczący na froncie, ale także rodziny z małymi dziećmi i osoby cywilne pozbawione ochrony w obliczu okupacyjnego systemu.

Jak podkreślają twórcy i producenci, obraz ma służyć zarówno upamiętnieniu cierpień ofiar „Szmalcówki”, jak i edukacji następnych pokoleń, by podobne zbrodnie nie powtórzyły się w przyszłości. Wszystko wskazuje na to, że cel ten został w pełni osiągnięty – o czym świadczy wysoka frekwencja i pozytywne reakcje po premierze.

Na skróty

Tagi

do góry