Instytut Pamięci Narodowej w Bydgoszczy

Obchody rozpoczęły się Mszą Świętą w bydgoskiej katedrze, a następnie przeniosły się na Stary Rynek. Pod ratuszem zgromadzili się żołnierze, poczty sztandarowe, kombatanci, członkowie Związku Sybiraków, osoby represjonowane oraz licznie przybyli mieszkańcy miasta.

W wydarzeniach uczestniczyli m.in. Dyrektor Oddziału IPN w Gdańsku dr Marek Szymaniak oraz Edyta Cisewska – Naczelnik Oddziału IPN w Bydgoszczy.

Podczas swojego wystąpienia dr Marek Szymaniak podkreślił:

„Jesteśmy tutaj dlatego, żeby wyrazić wielką wdzięczność dla naszych rodaków, dla naszych przodków za ich ówczesną, niezłomną postawę. Za ich bohaterską walkę i za ich wielką ofiarę poniesioną w momencie, kiedy okupant niemiecki i okupant sowiecki opanował naszą ojczyznę. 86 lat temu rozpoczęła się wielka, niezłomna walka o niepodległych mych naszej ojczyzny.

Podczas uroczystości odbyło się podniesienie flagi państwowej, wspólne odśpiewanie Hymnu Narodowego oraz apel pamięci. Następnie delegacje złożyły kwiaty pod Pomnikiem Walki i Męczeństwa Ziemi Bydgoskiej. Delegacja IPN oddała także hołd, składając kwiaty przy upamiętnieniu Sybiraków obok kościoła św. Polskich Braci Męczenników.

Historyczne tło

17 września 1939 roku, wypełniając ustalenia tajnego protokołu paktu Ribbentrop–Mołotow, Związek Sowiecki bez wypowiedzenia wojny dokonał agresji na Polskę, która od 1 września toczyła już heroiczny bój z hitlerowskimi Niemcami. Polscy żołnierze stawiali opór Armii Czerwonej na wielu odcinkach granicy i w głębi kraju – m.in. pod Kowlem, Sarnami, Baranowiczami czy Tarnopolem.

Wraz z agresją rozpoczęły się represje i masowe mordy na polskich oficerach, inteligencji i ludności cywilnej, dokonywane przez Armię Czerwoną, NKWD oraz kolaborantów.