English version
Na filmie nie widać samego momentu pobicia działaczy, ponieważ doszło do niego na dziedzińcu, gdzie operator nie mógł wyjść z powodu ścisku. Nagranie dokumentuje natomiast wydarzenia wewnątrz sali, w tym polemiki Jana Rulewskiego z mjr. Bednarkiem. Widać również moment tworzenia „kordonu wiązanego” przez związkowców oraz ich siłowe usuwanie.
Związkowcy na sesji WRN
W skład grupy, która weszła na salę obrad (łącznie 27 osób), wchodzili działacze NSZZ „Solidarność”: Jan Rulewski, Krzysztof Gotowski, Jarosław Wenderlich, Marian Ewald, Marian Fanslau, Maciej Głuszkowski, Grzegorz Hauslinger, Andrzej Hybiak, Andrzej Krajewski, Mariusz Łabentowicz, Bolesław Magierowski, Zdzisław Młynarkiewicz, Antoni Olszta, Stefan Pastuszewski, Maria Pieczyńska, Zygmunt Pulikowski, Henryka Sikora, Jan Szałyga, Jerzy Szulc, Piotr Szydłowski, Antoni Tokarczuk oraz Lech Winiarski.
Znaleźli się tam również przedstawiciele rolników indywidualnych: Michał Bartoszcze, Marek Gawinecki, Marek Klonecki, Edmund Marciniak i Tadeusz Szymańczak. W charakterze ekspertów i doradców w wydarzeniach uczestniczyli: dr hab. Błażej Wierzbowski oraz doc. Romuald Kukołowicz (wysłannik prymasa).
Druga strona konfliktu
Po drugiej stronie stanęli przedstawiciele władz cywilnych i służb mundurowych. W pierwszej kolejności byli to decydenci i urzędnicy obecni podczas zajść: Roman Bąk i Władysław Przybylski – wicewojewodowie bydgoscy, którzy podjęli decyzję o wezwaniu milicji, Janusz Pejka – prokurator rejonowy, który informował o skutkach prawnych okupacji sali, a także Antoni Wesołowski (wiceprzewodniczący WRN) i Edward Witkowski (przewodniczący klubu radnych PZPR) – obaj nakłaniali radnych do opuszczenia sali przed wkroczeniem ZOMO.
W gmachu Urzędu Wojewódzkiego, w sali sesyjnej WRN znaleźli się również przedstawiciele dowództwa Milicji Obywatelskiej i ZOMO. Byli to: wspomniany już mjr Henryk Bednarek – dowódca ZOMO w Bydgoszczy, kierujący bezpośrednio całą operacją usuwania związkowców, kpt. Władysław Pieszak – zastępca dowódcy ZOMO w Bydgoszczy, por. Tadeusz Riedel – dowódca plutonu specjalnego ZOMO z Poznania (jego zastępca: Grzegorz Palacz), st. sierż. Włodzimierz Kowalski – dowódca plutonu specjalnego ZOMO z Łodzi (pozostającego w odwodzie), dowódcy plutonów ZOMO Bydgoszcz ppor. Marian Andraszczyk, chor. Edward Górski, plut. Janusz Sieracki, mł. chor. Wacław Szarafiński, mł. chor. Ryszard Wesołowski oraz mł. chor. Henryk Wiza.
Służba Bezpieczeństwa na miejscu
Obecna była ponadto grupa operacyjna Służby Bezpieczeństwa (tzw. grupa Kierskiego) w składzie: por. Wirginiusz Kierski (dowódca), ppor. Mieczysław Szuprowski, ppor. Jan Grela, ppor. Janusz Grzyb, ppor. Witold Cyrn, kpt. Metody Jakubiak, chor. Władysław Mila, por. Antoni Stryszowski, por. Krzysztof Szajbe oraz por. Ryszard Judek.
Funkcjonariuszami wspierającymi i technicznymi byli: por. Andrzej Jarzembowski i Leszek Nowicki – oficerowie dochodzeniowo-śledczy spisujący personalia. Listę obecności dopełniają wspomniani także funkcjonariusze Wydziału Kryminalistyki filmujący i fotografujący akcję: Grzegorz Dombek i Jan Lewandowski.
Opracowano na podstawie: K. Osiński, P. Rybarczyk, Kryzys bydgoski 1981. Przyczyny, przebieg, konsekwencje, t. 1: Monografia, Bydgoszcz-Gdańsk-Warszawa 2013