Instytut Pamięci Narodowej - Bydgoszcz

https://bydgoszcz.ipn.gov.pl/byd/nauka-i-edukacja/badania-historyczne/konferencje/249504,OGOLNOPOLSKA-KONFERENCJA-NAUKOWA-LUDZIE-SOLIDARNOSCI-NA-WOJNIE-POLSKO-JARUZELSKI.html
02.11.2026, 14:27

OGÓLNOPOLSKA KONFERENCJA NAUKOWA LUDZIE SOLIDARNOŚCI NA WOJNIE POLSKO-JARUZELSKIEJ Obraz postaw, oporu i komunistycznych represji z perspektywy 45 lat od wprowadzenia stanu wojennego - Bydgoszcz, 26–27 listopada 2026

26.10.2026

Miejsce obrad:

Delegatura IPN w Bydgoszczy, ul. Teskowej 1

 

Organizatorzy:

Delegatura Instytutu Pamięci Narodowej w Bydgoszczy

Centrum Badania Historii „Solidarności” i Oporu Społecznego w PRL UMK w Toruniu

 

Partnerzy:

NSZZ „Solidarność” Region Bydgoski

NSZZ „Solidarność” Region Toruńsko-Włocławski

 

Dzień 1: czwartek, 26 listopada 2026 r., od godz. 9.30

godz. 9.30 – rozpoczęcie konferencji,

przemówienia organizatorów i zaproszonych gości

PANEL I, GODZ 10.30-11.50 (PROWADZĄCY: DR MAREK SZYMANIAK)

 

  1. dr Krzysztof Osiński, (IPN Bydgoszcz), Portret zbiorowy osób internowanych w stanie wojennym z województwa bydgoskiego
  2. ks. dr Michał Damazyn (UMK Toruń), Portret zbiorowy osób internowanych w stanie wojennym z województwa włocławskiego
  3. dr hab. Elżbieta Wojcieszyk (IPN Poznań), Instytucje i osoby w Wielkopolsce odpowiedzialne za represje wobec ludzi „Solidarności” w stanie wojennym – portret zbiorowy
  4. dr Damian Bębnowski (IPN Łódź, UŁ), Polityka gospodarcza w PRL w latach 1981–1983 jako forma represji

 

Dyskusja: godz. 11.50–12.00

Przerwa kawowa: godz. 12.00–12.10

 

PANEL II, GODZ 12.10-13.30 (PROWADZĄCY: PROF. DR HAB. WOJCIECH POLAK)

 

  1. dr Paweł Fornal (IPN Rzeszów), Zbrodnie komunistyczne i zbrodnie przeciwko ludzkości popełnione w stanie wojennym przez kierownictwo KW MO w Krośnie i próba ich rozliczenia oraz osądzenia po powstaniu IPN
  2. dr Artur Kubaj (IPN Szczecin), Represje stanu wojennego wobec działaczy „Solidarności” Służby Zdrowia w Szczecinie. Casus Zbigniewa Kowalewskiego
  3. dr Jan Hlebowicz (IPN Gdańsk), Solidarność Młodych – geneza, struktura i działalność konspiracyjnej młodzieżowej organizacji
  4. dr Przemysław Ruchlewski (ECS), Długofalowe skutki wprowadzenia stanu wojennego na przykładzie Stoczni Gdańskiej im. Lenina

 

Dyskusja: godz. 13.30–13.40

Przerwa obiadowa: godz. 13.40–14.30

 

PANEL III, GODZ 14.30-15.50 (PROWADZĄCY DR KRZYSZTOF OSIŃSKI)

  1. dr Marek Szymaniak (IPN Gdańsk), Portret zbiorowy i wybrane przykłady postaw indywidualnych osób przetrzymywanych w stanie wojennym w Wojskowym Obozie Specjalnym w Chełmnie
  2. dr Jarosław Neja (IPN Katowice), Wojsko kontra Służba Bezpieczeństwa. Część 1: O strajku w KWK „Bolesław Śmiały” w Łaziskach Górnych jako przykładzie oporu wobec wprowadzenia stanu wojennego
  3. dr Przemysław Piątek (IPN Katowice), Wojsko kontra Służba Bezpieczeństwa. Część 2: O zablokowanej sprawie karnej dotyczącej strajku w KWK „Bolesław Śmiały” w Łaziskach Górnych
  4. dr hab. Sylwia Galij-Skarbińska (UMK Toruń), „Niepokorny”. Tadeusz Antkowiak – działacz opozycji demokratycznej i strażnik pamięci o wojskowych obozach internowania

Dyskusja: godz. 15.50–16.00

Przerwa kawowa: godz. 16.00–16.10

 

PANEL IV, GODZ. 16.10-17.30 (PROWADZĄCY: MATEUSZ SZŁAPKA)

 

  1. prof. dr hab. Wojciech Polak (UMK Toruń), Zbigniew Nowek i jego działalność podziemna w okresie stanu wojennego i latach następnych
  2. dr Przemysław Wójtowicz (IPN Bydgoszcz), „Przywódcy na różne czasy”. Jerzy Przybylski i Janusz Bucholc – liderzy grudziądzkiej „Solidarności” przed i po wprowadzeniu stanu wojennego
  3. dr Adam Chmielecki (Fundacja Promocji Solidarności, Kaszubsko-Pomorska Szkoła Wyższa), Czesław Nowak – lider portowej „Solidarności” w Gdańsku, więzień polityczny stanu wojennego
  4. dr Jakub Kufel (ECS), Internowanie działaczy struktur poziomych PZPR w regionie toruńskim

 

DZIEŃ 2: PIĄTEK, 27 LISTOPADA 2026 R.

 

PANEL I, GODZ 10.00-11.40 (PROWADZENIE:DR HAB. SYLWIA GALIJ-SKARBIŃSKA)

 

  1. dr hab. Sebastian Ligarski, prof. PK (Centrum Solidarności Stocznia w Szczecinie, Politechnika Koszalińska), Będzie kara śmierci. Proces Jedenastki ze Szczecina przed Sądem POW w Bydgoszczy w dniach 29 grudnia 1981 r. – 4 marca 1982 r.
  2. dr Marta Marcinkiewicz-Ligarska (IPN Centrala), Przestrzeganie wolności sumienia i wyznania w LWP.
    Casus prokuratora wojskowego płk. Eugeniusza Szymali
  3. dr Tadeusz Ruzikowski (IPN Warszawa), Robotnik niepodległy. Edward Mizikowski – społecznik, konspirator, więzień polityczny, niepodległościowiec. Przyczynek do biografii
  4. dr hab. Piotr Kardela (IPN Gdańsk, APwSz), Redaktor Wiesław Gawinek i skutki wprowadzenia stanu wojennego dla ośrodka radiowo-telewizyjnego w Olsztynie
  5. dr Arkadiusz Kazański (IPN Gdańsk), Tzw. II Krajówka w Trójmieście (1982–1983). Organizacja oporu wobec stanu wojennego czy esbecka inspiracja?

 

Dyskusja: godz. 11.40–11.50

Przerwa kawowa: godz. 11.50–12.00

 

PANEL II, GODZ. 12.00 - 13.00 (PROWADZENIE KS. DR MICHAŁ DAMAZYN)

 

  1. ks. dr hab. Grzegorz Sokołowski (Archiwum Archidiecezjalne we Wrocławiu), Solidarność z represjonowanymi w stanie wojennym. Osoby i działalność Arcybiskupiego Komitetu Charytatywnego we Wrocławiu w latach 1982–1983
  2. Mateusz Szłapka (IPN Bydgoszcz), Duchowe wsparcie. Opieka duszpasterska nad internowanymi działaczami NSZZ „Solidarność” z regionu bydgoskiego i ich rodzinami
  3. ks. dr Paweł Kostrzewski (Instytut Wyższych Studiów Teologicznych w Częstochowie), Troska o represjonowanych i ich rodziny w diecezji częstochowskiej w okresie stanu wojennego (1981–1983)
  4. prof. Mirosław Golon (IPN Bydgoszcz, UMK Toruń), Kary za wiarę, niezależność i solidarność. Represje komunistycznego aparatu bezpieczeństwa wobec toruńskiego duchownego ks. Stanisława Kardasza (1936–2025)

 

Dyskusja: godz. 13.20–13.30

Przerwa obiadowa: godz. 13.30–14.10

 

PANEL III, GODZ 14.10 - 15.50 (PROWADZENIE: DR PRZEMYSŁAW WÓJTOWICZ)

  1. dr Adam Stefan Lewandowski (IPN Centrala), „Ludzie »Solidarności« z Bydgoszczy nastawieni byli niepodległościowo”. Obraz zbrojnej walki o niepodległość Polski z lat 1914–1921 w bydgoskim drugim obiegu wydawniczym do i po 13 grudnia 1981 r.
  2. dr Judyta Bielanowska (ECS), Opór, adaptacja i życie codzienne w ośrodkach internowania dla kobiet na przykładzie doświadczenia i postawy Jolanty Szostek
  3. dr n. med. Janusz Mielcarek (Wojewódzki Szpital Zespolony im. L. Rydygiera w Toruniu), Jerzy Matyjek – lekarz społecznik i polityk w okresie stanu wojennego (1981–1983)
  4. Elżbieta Jakimek-Zapart (IPN Kraków), Tesa Ujazdowska. Aktorka, działaczka częstochowskiej „Solidarności”, internowana, przymusowa emigrantka
  5. Andrzej W. Kaczorowski, Tymczasowa Krajowa Koordynacyjna Grupa Działaczy NSZZ RI „Solidarność” – pierwsza ogólnopolska struktura opozycyjna na wsi w stanie wojennym

 

Podsumowanie obrad, dyskusja, zakończenie konferencji: ok. godz. 16.00