English version
Uroczystości rozpoczęły się w kościele parafialnym pw. Zwiastowania NMP w Potulicach.
To jest dzień mimo wszystko radosny. Po tylu latach matka spotka się z córką i synem. Historia matki i dzieci zatoczyła koło. Tutaj się rozstali i dziś tutaj się spotkają. W sercu rodziny jest zapewne wiele pytań. Dlaczego, tak właśnie się stało? Doprowadziła do tego nienawiść jednego człowieka do drugiego. Dbajmy o to żeby nienawiść już nigdy nie triumfowała. – mówił podczas homilii Maciej Szmytowski, proboszcz parafii i kapelan zakładu karnego w Potulicach.
W ceremonii udział wzięli: Dyrektor Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa Instytut Pamięci Narodowej Adam Siwek oraz naczelnik IPN Bydgoszcz Edyta Cisewka .
Na uroczystości pogrzebowej obecna była rodzina, przedstawiciele władz wojewódzkich, samorządowych, służb mundurowych, a także kombatanci, harcerze i poczty sztandarowe.
Spotykamy się tutaj aby spełnić obowiązek. Tragedia, która dotknęła naród polski była wynikiem współpracy dwóch totalitaryzmów. Zniewolono i wyniszczono naród polski. Mordowano do ostatnich godzin pobytu najeźdźców na ziemiach polskich. Musimy o tym pamiętać i wyciągać wnioski. Musimy znać prawdę żeby ta prawda stała na czele pamięci - mówił Dyrektor Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa, Adam Siwek.
Maria Turowska (z d. Tracz) urodziła się 2 lutego 1910 r. w Kolonii Mielnica na Wołyniu. Przed wybuchem II wojny światowej przeniosła się wraz z rodziną do wsi Frąca w powiecie starogardzkim. Mąż Marii Turowskiej – Władysław w pierwszych dniach września 1939 r. został zmobilizowany i zginął w trakcie kampanii wrześniowej. W czerwcu 1942 r. została wraz z rodziną, w tym dwojgiem dzieci: Zbigniewem i Moniką, wysiedlona do obozu „zniemczenia” w Jabłonowie. W protokole przesłuchania zeznała: „Moi przodkowie z obydwu stron byli Polakami”. Następnie została przekazana do Obozu Centrali Przesiedleńczej w Potulicach. W obozie zmarły jej małoletnie dzieci: w lipcu 1942 r. syn Zbigniew, a w kwietniu 1943 r. córka Monika. Na przełomie 1944 i 1945 r. została przeniesiona do pracy przymusowej w majątku Przepałkowo. Została zamordowana na terenie majątku w lutym 1945 r. przez żołnierzy sowieckich. Jej szczątki zostały odnalezione we wrześniu 2022 r. podczas prac ekshumacyjnych.
